Rulmanlarda meydana gelen hasarın hangi bölgede oluştuğu, arızanın nedenini anlamak açısından önemli ipuçları sunar. İç bilezik, dış bilezik, yuvarlanma elemanları ve kafes üzerinde görülen hasarlar; yanlış montaj, yetersiz yağlama, aşırı yük, hizalama bozukluğu veya kirlenme gibi farklı etkenlerle ilişkili olabilir.

Hasarın konumunun doğru değerlendirilmesi, yalnızca arızalı rulmanın değiştirilmesini değil, aynı sorunun tekrar yaşanmasına neden olan koşulların da belirlenmesini sağlar. Bu nedenle rulman incelemesinde hasarın şekli, dağılımı, çalışma koşulları ve bakım geçmişi birlikte ele alınmalıdır.

İç Bilezikte Meydana Gelen Hasarlar

Rulmanın iç bileziğinde görülen aşınma, yüzey bozulması, renk değişimi veya yuvarlanma yolu hasarları farklı çalışma sorunlarına işaret edebilir. Uygun olmayan mil geçmesi, yanlış montaj, aşırı yük ve yetersiz yağlama bu hasarların oluşumunda etkili olabilir.

İç bilezikte çevresel aşınma izleri, yüzeyde soyulma veya belirli bölgelerde yoğunlaşan hasarlar görülebilir. Özellikle mil ile bilezik arasındaki bağlantının uygun olmaması, çalışma sırasında hareket veya sürünme meydana getirerek yüzeylerde bozulmaya neden olabilir.

Hasarın kaynağını belirlemek için mil ölçüleri, geçme toleransları, yük koşulları ve montaj yöntemi kontrol edilmelidir.

Dış Bilezikte Meydana Gelen Hasarlar

Dış bilezik üzerindeki hasarlar; gövde bağlantısı, yük dağılımı, çalışma sıcaklığı ve montaj koşullarıyla ilişkili olabilir. Gövde yuvasındaki ölçü veya geometrik uyumsuzluklar, rulmanın doğru konumlanmasını engelleyebilir ve yükün belirli bölgelerde yoğunlaşmasına yol açabilir.

Dış bilezikte bölgesel aşınma, yuvarlanma yolunda yüzey bozulması veya renk değişimi görüldüğünde rulmanın çalışma koşulları değerlendirilmelidir. Hasarın konumu tek başına kesin bir arıza nedeni göstermez; gövde toleransları, mil hizalaması ve yük yönü gibi etkenlerle birlikte incelenmelidir.

Yuvarlanma Elemanlarında Görülen Hasarlar

Bilya ve makaralar, rulman içerisinde yükün taşınmasını sağlayan temel bileşenlerdir. Bu elemanların yüzeylerinde çizilme, aşınma, ezilme, çatlama veya malzeme kopması meydana gelebilir.

Yetersiz yağlama, kirlenme, aşırı yük ve montaj sırasında oluşan darbeler yuvarlanma elemanlarında hasar riskini artırabilir. Yüzeylerdeki düzensizlikler rulmanın daha gürültülü çalışmasına, titreşimin artmasına ve çalışma performansının düşmesine neden olabilir.

Hasarlı yuvarlanma elemanları incelenirken yağlayıcının durumu, rulmanın maruz kaldığı yükler ve sistemde yabancı parçacık bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir.